Wintersporten op het ijs: meer dan alleen skiën
Als je aan wintersport in Oostenrijk denkt, denk je waarschijnlijk meteen aan skiën en snowboarden. Logisch, want de Alpen bieden nu eenmaal de perfecte omstandigheden voor piste-avonturen. Maar wist je dat er in Oostenrijk een rijke traditie bestaat van wintersporten op het ijs die minstens zo boeiend zijn? Curling en Eisstockschießen zijn twee van die sporten die al eeuwenlang in de Alpenregio worden beoefend en die je als bezoeker zelf kunt uitproberen.
Vooral in Salzburgerland kom je deze ijssporten overal tegen. Van bevroren meren tot speciaal aangelegde ijsbanen bij hotels en dorpspleinen: de mogelijkheden zijn eindeloos. En het mooiste is dat je er geen enkele ervaring voor nodig hebt. Of je nu met een groep vrienden bent, met het gezin of als stel op wintersportvakantie, curling en Eisstockschießen zijn toegankelijk, gezellig en verrassend verslavend.
In dit artikel vertellen we je alles over deze twee typisch Oostenrijkse wintersporten. Je leert wat ze precies inhouden, waar ze vandaan komen, waar je ze kunt beoefenen en hoe je zelf kunt meedoen. Want een wintersportvakantie in Oostenrijk is zoveel meer dan alleen de piste af.
Wat is Eisstockschießen precies?
Laten we beginnen met de sport die misschien het minst bekend is buiten de Alpenregio: Eisstockschießen. Deze sport wordt ook wel ijsstockschieten of Bavarian curling genoemd en heeft diepe wortels in de Oostenrijkse en Zuid-Duitse cultuur. Het principe is simpel: je schuift een zware schijf (de Eisstock) over het ijs, met als doel zo dicht mogelijk bij een doelmarkering (de Daube) te komen.
De Eisstock zelf is een fascinerend stuk sportmateriaal. Het bestaat uit een metalen of kunststof schijf met daarbovenop een handvat, de zogenaamde Stiel. De schijf weegt meestal tussen de 4 en 6 kilogram en heeft aan de onderkant een verwisselbare plaat die afhankelijk van de ijscondities wordt gekozen. Op glad ijs gebruik je een andere plaat dan op ruw of besneeuwd ijs.
Een wedstrijd Eisstockschießen wordt gespeeld door twee teams van meestal vier spelers. Elk team probeert om beurten hun Eisstöcke zo dicht mogelijk bij de Daube te plaatsen. Het team dat na elke ronde de dichtstbijzijnde steen heeft, scoort punten. Klinkt simpel? Dat is het in de basis ook, maar de tactische diepgang is verrassend groot:
- Je kunt de Eisstock van je tegenstander wegschuiven
- Je kunt een blokkade opwerpen voor de Daube
- De kracht waarmee je schuift bepaalt of je steen op de juiste plek blijft liggen
- IJscondities veranderen voortdurend, dus je moet je techniek aanpassen
- Teamstrategie is cruciaal: wie schuift wanneer en met welk doel?
Wat Eisstockschießen zo bijzonder maakt, is de sociale component. Het wordt in Oostenrijk vaak beoefend als gezelschapssport, vergelijkbaar met jeu de boules in Frankrijk. Bij veel dorpsgemeenschappen in Salzburgerland is het een vast onderdeel van het winterprogramma. Er wordt gelachen, aangemoedigd en na afloop samen een Glühwein gedronken. Het is de perfecte manier om de lokale cultuur te beleven.
De geschiedenis van ijssporten in de Alpen
De oorsprong van Eisstockschießen gaat terug tot de middeleeuwen. Al in de 13e eeuw zijn er vermeldingen van mensen die stenen of houten schijven over bevroren meren schoven in het Alpengebied. Het was oorspronkelijk een tijdverdrijf voor boeren en herders tijdens de lange wintermaanden, wanneer het werk op het land stillag.
In de loop der eeuwen ontwikkelde de sport zich van een simpel boerenverdrijf tot een georganiseerde sport met vaste regels en competities. In de 19e eeuw werden de eerste Eisstockverenigingen opgericht, en tegenwoordig kent Oostenrijk honderden clubs met tienduizenden actieve leden. Het land is zelfs een van de sterkste naties in de internationale Eisstockcompetities.
Curling heeft een andere oorsprong. Deze sport ontstond in Schotland in de 16e eeuw en verspreidde zich via Groot-Brittannië naar de rest van de wereld. In Oostenrijk werd curling pas in de 20e eeuw echt populair, maar het land heeft sindsdien een sterke curlingtraditie opgebouwd. Het Oostenrijkse curlingteam doet regelmatig mee aan Europese en wereldkampioenschappen.
Het interessante is dat beide sporten dezelfde basisgedachte delen: een object zo nauwkeurig mogelijk naar een doelpunt schuiven over ijs. Toch zijn de verschillen groot genoeg om ze als volledig aparte sporten te beschouwen. Die verschillen maken het juist zo leuk om allebei te proberen tijdens je wintersportvakantie.
Curling versus Eisstockschießen: de belangrijkste verschillen
Op het eerste gezicht lijken curling en Eisstockschießen sterk op elkaar. Beide sporten worden op ijs gespeeld en het doel is om je projectiel zo dicht mogelijk bij een doel te krijgen. Maar als je wat beter kijkt, ontdek je een hele reeks fundamentele verschillen die elke sport een eigen karakter geven.
De meest opvallende verschillen op een rij:
- Het speelveld: curling wordt gespeeld op een speciaal geprepareerde, langwerpige ijsbaan van ongeveer 45 meter. Eisstockschießen kan op elk willekeurig vlak stuk ijs, inclusief bevroren meren en natuurlijke ijsbanen.
- Het materiaal: bij curling gebruik je een gepolijste granieten steen van bijna 20 kilogram met een handvat. Bij Eisstockschießen gebruik je een lichtere schijf met een stok als handvat.
- Het vegen: curling is beroemd om het vegen. Twee teamgenoten vegen met bezems het ijs voor de steen om de richting en snelheid te beïnvloeden. Bij Eisstockschießen wordt er niet geveegd.
- De sfeer: curling is een olympische sport met strikte etiquette en stilte tijdens het spelen. Eisstockschießen is informeler, met aanmoedigingen, gelach en een gezellige sfeer.
- Toegankelijkheid: Eisstockschießen is makkelijker om als beginner te proberen. Je hebt minder uitleg nodig en kunt sneller meedoen.
Beide sporten hebben hun eigen charme. Curling spreekt aan als je houdt van precisie en strategie in een gecontroleerde omgeving. Eisstockschießen past bij je als je houdt van een ontspannen, sociale activiteit in de buitenlucht. En het mooiste is: in Salzburgerland kun je beide proberen, soms zelfs op dezelfde locatie.
Waar kun je curling en Eisstockschießen beoefenen in Salzburgerland?
Salzburgerland is een van de beste regio's in Oostenrijk om deze ijssporten te beleven. De combinatie van koude winters, natuurlijke meren en een sterke sportcultuur zorgt ervoor dat er overal mogelijkheden zijn. Hier zijn de beste plekken om te proberen:
Zell am See en het Zeller See: als het Zeller See in de winter bevriest — wat niet elk jaar gebeurt maar wanneer het gebeurt een magisch schouwspel is — wordt er op het meer Eisstockschießen gespeeld. Het is een onvergetelijke ervaring om op een bevroren Alpenmeer te spelen met de bergen als decor. In de omgeving van Zell am See en Kaprun vind je ook kunstijsbanen waar je het hele seizoen terecht kunt.
Saalbach-Hinterglemm: dit populaire skigebied biedt naast de pistes ook regelmatig Eisstockschießen-evenementen aan. Diverse hotels en accommodaties hebben eigen ijsbanen waar gasten een potje kunnen spelen. Het wordt vaak gecombineerd met Glühwein en een gezellige avond. In ons uitgebreide artikel over Saalbach-Hinterglemm lees je meer over alles wat dit gebied te bieden heeft.
Flachau en het Salzburger Sportwelt: in het Salzburger Sportwelt wordt Eisstockschießen actief gepromoot als activiteit voor toeristen. Er zijn begeleide sessies waar je de regels leert en direct kunt meedoen. Ideaal als je nog nooit eerder een Eisstock in je handen hebt gehad.
Stadt Salzburg: zelfs in de stad Salzburg zijn er mogelijkheden. Het Volksgarten en diverse sportfaciliteiten bieden in de wintermaanden curling- en Eisstockschießen-activiteiten aan. Een leuke optie als je een dag niet op de piste wilt staan.
Daarnaast bieden veel skischolen en activiteitenbureaus in Salzburgerland Eisstockschießen aan als groepsactiviteit. Het is een populaire keuze voor bedrijfsuitjes, vrijgezellenfeesten en groepsreizen. Je kunt vaak een heel evenement boeken inclusief instructie, materiaal en drankjes.
Bekijk accommodaties in Salzburgerland met ijssportfaciliteiten
Zelf proberen: tips voor beginners
Wil je tijdens je wintersportvakantie curling of Eisstockschießen uitproberen? Dan hebben we een aantal praktische tips voor je die het verschil maken tussen een frustrerende en een fantastische ervaring.
Kleding en schoenen. Draag warme, waterdichte kleding en zorg vooral voor goede schoenen. Je hebt schoenen nodig met een vlakke zool die grip biedt op het ijs. Hoge hakken, gladde laarzen en skischoenen zijn niet geschikt. Veel locaties verhuren speciale ijsschoenen als je die niet hebt.
Handschoenen. Dit klinkt logisch, maar kies handschoenen die warm genoeg zijn maar wel genoeg grip en gevoel bieden. Je moet de Eisstock of curlingsteen goed kunnen vastpakken. Dunne skihandschoenen werken vaak het best.
Begin met Eisstockschießen. Als je nog nooit een van beide sporten hebt gedaan, begin dan met Eisstockschießen. De regels zijn eenvoudiger, je hebt minder techniek nodig en de sfeer is doorgaans ontspannener. Zodra je het principe snapt, kun je altijd nog curling proberen als je meer uitdaging wilt.
Enkele aanvullende beginner-tips:
- Gooi de Eisstock niet, maar schuif hem met een vloeiende beweging over het ijs
- Kijk waar je naartoe wilt en niet naar de Eisstock zelf
- Oefen eerst een paar keer zonder te mikken op de Daube, gewoon om het gevoel te krijgen
- Maak er geen te serieuze competitie van bij je eerste keer — het plezier staat voorop
- Vraag de lokale spelers om tips; Oostenrijkers delen hun kennis graag
En vergeet niet: het gaat bij deze sporten niet alleen om winnen. De gezelligheid, de frisse buitenlucht en het samen bezig zijn zijn minstens zo belangrijk als de score. Zeker als je het combineert met een dampende Glühwein of Jagertee na afloop.
Boek een wintersportarrangement met Eisstockschießen in Salzburgerland
Wil je naast ijssporten ook de skigebieden verkennen? In onze gids over het Ski Amadé-gebied vind je alles over de pistes en faciliteiten in de regio. Zo maak je van je vakantie een perfecte combinatie van skiën, cultuur en unieke winterbelevenissen.
Veelgestelde Vragen
Bij curling speel je op een geprepareerde ijsbaan met zware granieten stenen en wordt er geveegd om de richting te beïnvloeden. Eisstockschießen is informeler, wordt gespeeld met een lichtere schijf op elk vlak ijsoppervlak en er wordt niet geveegd. Eisstockschießen heeft een meer sociale, ontspannen sfeer.
Absoluut. Je hebt geen ervaring nodig om Eisstockschießen te proberen. Veel skigebieden en hotels in Salzburgerland bieden begeleide sessies aan met uitleg, materiaal en instructie. De regels zijn eenvoudig en je kunt binnen een paar minuten meedoen.
In Zell am See, Saalbach-Hinterglemm, Flachau en zelfs in de stad Salzburg zijn er mogelijkheden. Veel hotels hebben eigen ijsbanen, en diverse skischolen bieden Eisstockschießen aan als groepsactiviteit inclusief materiaal en drankjes.
Draag warme, waterdichte kleding en schoenen met een vlakke zool die grip biedt op het ijs. Dunne skihandschoenen die genoeg grip geven werken het best. Vermijd gladde laarzen of skischoenen.
Ja, Eisstockschießen is een serieuze sport met honderden clubs en tienduizenden actieve leden in Oostenrijk. Er worden nationale en internationale competities gehouden, en Oostenrijk behoort tot de sterkste landen in deze sport.
