Gluhwein, Jagertee en meer: de apres-ski drankjes uitgelegd

Niets zegt wintersport zo goed als een dampende mok Gluhwein of Jagertee na een dag op de piste. De Oostenrijkse apres-ski cultuur draait niet alleen om feesten en muziek, maar ook om de bijzondere drankjes die bij de winterse sfeer horen. Van de beroemde Gluhwein tot minder bekende specialiteiten als Skiwasser en Zirbenschnaps: in dit artikel leggen we de populairste apres-ski drankjes van Oostenrijk uit. Zo weet je precies wat je bestelt bij de volgende berghut.

Gluhwein: de onbetwiste klassieker

Gluhwein is zonder twijfel het bekendste winterdrankje van de Alpen. Deze warme wijn met specerijen is overal te vinden, van de kleinste berghut tot de grootste apres-ski bar. Maar wat zit er eigenlijk precies in, en waarom smaakt hij op de piste zoveel beter dan thuis?

De basis van Gluhwein is rode wijn, die langzaam wordt opgewarmd met een mengsel van specerijen. De klassieke ingredienten zijn kaneelstokjes, kruidnagel, steranijs, sinaasappelschil en suiker. Sommige recepten voegen ook kardemom, gember of vanille toe. Het belangrijkste is dat de wijn nooit mag koken, want dan verdampt de alcohol en krijg je een bittere smaak.

In Oostenrijk heb je grofweg drie varianten van Gluhwein:

• Klassieke Gluhwein: Rode wijn met specerijen, overal verkrijgbaar en de meest bestelde variant.
• Weisser Gluhwein: Gemaakt met witte wijn, vaak iets lichter en fruitiger van smaak. Populair in het Salzburgerland.
• Winzer Gluhwein: Een premium versie gemaakt door een wijnboer met eigen wijn. Duurdere maar merkbaar betere kwaliteit.

De prijs van een Gluhwein op de piste varieert van 4 tot 7 euro, afhankelijk van de locatie en kwaliteit. In de meeste gevallen betaal je ook een Pfand (statiegeld) van 2-3 euro voor de mok, die je terugkrijgt als je de mok inlevert. Veel skiërs nemen de mok mee als souvenir.

Een tip van kenners: vraag om een Gluhwein mit Schuss. Dan wordt er een scheut rum, amaretto of Obstler (fruitbrandewijn) aan toegevoegd. Kost een paar euro extra, maar geeft je extra warmte op een koude dag.

Jagertee: de krachtige Tiroler specialiteit

Als Gluhwein de zachte introductie is, dan is Jagertee (ook wel Jagatee geschreven) het zware geschut. Dit traditionele Tiroler drankje is een combinatie van zwarte thee, rum, rode wijn en fruitbrandewijn, op smaak gebracht met specerijen en suiker. Het resultaat is een krachtig, verwarmend drankje met een serieuze kick.

De naam Jagertee betekent letterlijk jagersthee en het drankje heeft zijn oorsprong bij de Tiroler bergjagers die in de koude bergen een verwarmende drank nodig hadden. Tegenwoordig is Jagertee een vast onderdeel van elke apres-ski en avond uit in de Tiroler skigebieden.

Wat Jagertee zo bijzonder maakt, is de combinatie van ingredienten:

• Zwarte thee als basis (geeft body en tannine)
• Inländerrum (Oostenrijkse rum met 38-80% alcohol)
• Rode wijn voor diepte en kleur
• Obstler (fruitbrandewijn) voor een fruitige toets
• Suiker, kruidnagel en kaneel voor zoetheid en aroma

Let op: Jagertee is sterker dan je denkt. Door de warmte en de zoetheid merk je de alcohol minder goed, maar het alcoholpercentage ligt aanzienlijk hoger dan bij Gluhwein. Twee mokken Jagertee op een lege maag en je voelt het in je benen. Drink dus met mate, zeker als je daarna nog van de berg af moet.

Een leuk weetje: in de Europese Unie mag de naam Jagertee alleen worden gebruikt voor producten die daadwerkelijk in Oostenrijk zijn gemaakt. Het is een beschermde geografische aanduiding, vergelijkbaar met champagne of parmezaan.

Bombardino, Skiwasser en andere pisteklassiekers

Naast Gluhwein en Jagertee zijn er nog tal van andere drankjes die je overal op de Oostenrijkse pistes tegenkomt. Hier zijn de belangrijkste:

Bombardino is een romig, warm drankje van advocaat (eierlikeur) gemengd met whisky of brandy, afgetopt met een flinke toef slagroom. Het smaakt als een alcoholische custard en is belachelijk lekker op een koude dag. Bombardino komt oorspronkelijk uit Italie, maar is in de Oostenrijkse skigebieden net zo populair. Let op: dit is een calorieenbom van jewelste.

Skiwasser is het tegenovergestelde: een niet-alcoholisch drankje van frambozensiroop en citroenlimonade, aangelengd met water. Het is verfrissend, goedkoop en de ideale dorstlesser als je nog een paar uur op de piste wilt. Kinderen zijn er dol op, maar ook volwassenen bestellen het regelmatig als afwisseling tussen de alcoholische drankjes.

Feuerzangenbowle is de meest spectaculaire variant: Gluhwein waarop een met rum gedrenkte suikerkegel wordt aangestoken. De brandende suiker druppelt langzaam in de wijn en geeft een karamelachtige smaak. Je ziet dit vooral bij speciale gelegenheden en op Oostenrijkse kerstmarkten.

Andere drankjes die je regelmatig tegenkomt:

• Germknodel-cocktail: Een creatieve cocktail geinspireerd op de beroemde Tiroler meelbal, vaak met vanille, rum en kaneel.
• Hugo: Prosecco met vlierbloesemstroop, munt en limoen. Oorspronkelijk een zomerdrankje uit Zuid-Tirol, maar ook in de winter populair.
• Aperol Spritz: Ja, ook op de skipiste. Deze Italiaanse klassieker heeft de Oostenrijkse skigebieden veroverd, vooral bij de jongere generatie.
• Radler: Bier gemengd met citroenlimonade. Licht, verfrissend en perfect als je nog een run wilt maken.

Schnaps en likeuren: de Oostenrijkse traditie

Geen apres-ski ervaring is compleet zonder een Schnaps. In Oostenrijk is het stoken van fruitbrandewijn een eeuwenoude traditie, en veel berghutten en restaurants serveren huisgemaakte varianten die je nergens anders proeft.

De populairste soorten Schnaps in de Oostenrijkse skigebieden:

• Obstler: Een fruitbrandewijn gemaakt van appels en peren. Mild en fruitig, de perfecte afsluiter van een maaltijd.
• Williams: Gemaakt van Williams-peren, met een intense, zoete perensmaak. Een van de meest gewaardeerde Schnaps-varianten.
• Zirbenschnaps: Een likeur gemaakt van de dennenappels van de Zirbelkiefer (arve), die alleen op grote hoogte groeit. De harsgeur en smaak zijn uniek en typisch Tirools. Je herkent hem aan de donkerrode kleur.
• Enzianschnaps: Gemaakt van de wortel van de gentiaan (bergbloem). Bitter en kruidig, niet voor iedereen maar echt authentiek.
• Marillenschnaps: Abrikozenbrandewijn, vooral populair in de regio rond Salzburg. Zacht en aromatisch.

In veel berghutten wordt een Schnaps gratis aangeboden na de maaltijd als Verdauungsschnaps (verteringsborreltje). Sla dit niet af, want het hoort bij de Oostenrijkse gastvrijheid. En wie weet ontdek je zo je nieuwe favoriete drankje.

Wil je dieper in de Schnaps-cultuur duiken? In het Zillertal en het Stubaital zijn er distilleerderijen die rondleidingen en proeverijen aanbieden. Een leuk alternatief voor een dag zonder skien.

Waar drink je het beste? Berghutten versus dalstations

De plek waar je je apres-ski drankje bestelt, maakt een groot verschil in prijs, sfeer en kwaliteit. In de Oostenrijkse skigebieden zijn er grofweg twee opties: berghutten op de piste en apres-ski bars in het dal.

Berghutten bieden de meest authentieke ervaring. Hier zit je op een houten bankje in de zon, met uitzicht op de besneeuwde toppen, terwijl je langzaam van je Gluhwein nipt. De sfeer is ontspannen en het tempo is laag. De prijzen zijn iets hoger dan in het dal (reken op een toeslag van 1-2 euro per drankje), maar de ervaring is het meer dan waard.

De dalstations en dorpscentra zijn het domein van de echte apres-ski feesten. Hier gaat het om volume, livemuziek en grote groepen skiërs die samen het glas heffen. De bekendste apres-ski bars van Oostenrijk vind je in plaatsen als Ischgl, St. Anton, Saalbach-Hinterglemm en Solden. De drankjes zijn hier vaak iets goedkoper, maar de sfeer is een stuk drukker en lawaaieriger.

Ons advies? Doe allebei. Begin met een rustige Gluhwein op een berghut rond 15:00 uur, ski dan naar het dal en sluit af met een Jagertee of Bombardino in de apres-ski bar. Zo ervaar je het beste van beide werelden.

Alcoholvrije alternatieven en tips voor verantwoord drinken

Niet iedereen wil alcohol drinken op de piste, en dat is volkomen logisch. Skien en alcohol gaan niet altijd goed samen, zeker niet als je nog een paar uur op de latten staat. Gelukkig zijn er in Oostenrijk genoeg alcoholvrije opties die net zo lekker zijn.

Kinderpunsch is de alcoholvrije variant van Gluhwein: warm vruchtensap met specerijen. Ondanks de naam wordt het ook door volwassenen besteld. Skiwasser is een andere populaire keuze, net als warme chocolademelk met slagroom, een klassieker die je in elke berghut krijgt.

Steeds meer berghutten bieden ook alcoholvrij bier en alcoholvrije cocktails aan. De trend naar verantwoord drinken is ook in de Oostenrijkse skigebieden goed merkbaar.

Enkele belangrijke tips voor verantwoord drinken op de piste:

• Drink water tussendoor: Op hoogte droog je sneller uit, en alcohol versterkt dit effect. Wissel elk alcoholisch drankje af met een glas water.
• Eet goed: Bestel een stevige maaltijd voor of tijdens het drinken. Een Kaiserschmarrn of Kasespatzle vormt een goede ondergrond.
• Ken je limiet: Jagertee en Bombardino zijn sterker dan ze smaken. Twee mokken voelen als niks, maar de alcohol bouwt zich op.
• Stop op tijd: Als je nog van de berg af moet skien, stop dan minstens een uur voor je laatste afdaling met drinken. Alcohol en stijle pistes zijn een gevaarlijke combinatie.
• Neem de gondel: Als je te veel hebt gedronken, is er geen schaamte in het nemen van de gondel naar het dal in plaats van te skien.

De Oostenrijkse apres-ski cultuur is een fantastisch onderdeel van elke skivakantie. Of je nu een liefhebber bent van klassieke Gluhwein, een avontuurlijke Jagertee-drinker of liever een alcoholvrij alternatief kiest: er is voor iedereen wat wils. Prost!