De mooiste kerstmarkten van Oostenrijk

Waarom Oostenrijkse kerstmarkten in een klasse apart zijn

Er zijn kerstmarkten, en er zijn Oostenrijkse kerstmarkten. Dat klinkt misschien overdreven, maar wie ooit door de verlichte straatjes van Salzburg heeft gelopen terwijl de geur van Glühwein en gebrande amandelen in de koude avondlucht hing, weet precies wat we bedoelen. In Oostenrijk noemen ze het Adventmärkte of Christkindlmärkte, en ze zijn diep verworteld in de cultuur van het land.

Wat Oostenrijkse kerstmarkten onderscheidt van die in buurlanden is de authentieke sfeer. Waar kerstmarkten in sommige steden zijn verworden tot commerciële evenementen met massaproductie-souvenirs, houden Oostenrijkse markten vast aan traditie. Je vindt er handgemaakt houtsnijwerk uit Tirol, handgeblazen kerstballen uit het Salzkammergut, zelfgemaakte Lebkuchen en lokale Schnaps die al generaties lang volgens hetzelfde recept wordt gestookt.

Daarnaast speelt de locatie een cruciale rol. Kerstmarkten in Oostenrijk worden vaak gehouden op historische pleinen, voor barokke kerken of tegen een decor van besneeuwde bergen. Die combinatie van cultuur, natuur en traditie creëert een sfeer die je nergens anders in Europa vindt.

In dit artikel nemen we je mee langs de mooiste kerstmarkten van het land, van de grote steden tot de verborgen pareltjes in de bergen. Of je nu een stedentrip naar Wenen plant of een wintervakantie in de Alpen: er is altijd een kerstmarkt in de buurt die je bezoek onvergetelijk maakt.

Salzburg: de kersthoofdstad van Oostenrijk

Als er één stad is die synoniem staat met kerst in Oostenrijk, dan is het Salzburg. De geboortestad van Mozart transformeert elk jaar in november tot een sprookjesachtig decor dat zelfs de meest cynische bezoeker weet te ontroeren.

Christkindlmarkt op de Domplatz en Residenzplatz

De grootste en bekendste kerstmarkt van Salzburg strekt zich uit over de Domplatz en de aangrenzende Residenzplatz, recht voor de imposante Dom. Deze markt bestaat al sinds de 15e eeuw en is daarmee een van de oudste kerstmarkten van de Duitstalige wereld. Meer dan 90 kramen bieden handwerk, kerstdecoraties, traditioneel speelgoed en culinaire lekkernijen aan.

Het absolute hoogtepunt is de avondverlichting. Wanneer duizenden lampjes aanspringen tegen het decor van de barokke Dom en de Festung Hohensalzburg hoog op de berg, is de sfeer adembenemend. Op bepaalde avonden worden er live-optredens en kooruitvoeringen gehouden die de kerstsfeer nog verder versterken.

Hellbrunner Adventzauber

Iets buiten het centrum, bij het beroemde Schloss Hellbrunn, vind je een wat intiemere kerstmarkt. De Hellbrunner Adventzauber is bijzonder sfeervol dankzij de locatie in het kasteelpark. Tussen eeuwenoude bomen staan verlichte kraampjes, er klinkt live-muziek en voor kinderen is er een levende kerststal met echte dieren.

Deze markt is iets minder druk dan die in het centrum en daardoor ideaal als je op zoek bent naar een wat rustigere ervaring. De combinatie van het verlichte kasteel met het kerstdorp ervoor is fotografisch onweerstaanbaar.

Sternadventsmarkt op de Sternbräu

Een kleinere, maar bijzonder charmante markt in de binnenstad. Hier vind je vooral lokale producten en ambachtelijk eten. De warme Kasnocken (kaasnoedels) hier zijn een absolute aanrader op een koude winteravond.

Tip: combineer een bezoek aan de Salzburger kerstmarkten met een winterse stedentrip door Salzburg. De stad heeft in de adventperiode nog veel meer te bieden dan alleen de markten.

Wenen: grandeur en gezelligheid

De Oostenrijkse hoofdstad pakt uit met niet één, maar meer dan twintig kerstmarkten verspreid over de hele stad. Elk met een eigen karakter, elk de moeite waard. Hier zijn de toppers:

Wiener Christkindlmarkt am Rathausplatz

De grootste en meest bezochte kerstmarkt van Oostenrijk. Het neogotische Rathaus vormt een sprookjesachtig decor voor meer dan 150 kramen. Het plein is versierd met enorme verlichte kerstbomen en het geheel is zo overdadig dat het bijna onwerkelijk aanvoelt. Er is een apart Kindertraum-gedeelte met draaimolens en ambachtelijke workshops voor de kleintjes.

Let op: dit is de toeristentrekker van Wenen in de winter. Het wordt hier bijzonder druk, vooral in het weekend. Ga doordeweeks en bij voorkeur overdag als je het iets rustiger wilt hebben.

Spittelberg Weihnachtsmarkt

Dit is de favoriet van de Weners zelf. In de smalle, kronkelende straatjes van het Spittelberg-kwartier staan kleine kramen met handgemaakte sieraden, keramiek, kleding en kunstwerken. De sfeer is bohemien en intiem, een wereld van verschil met het spectaculaire maar drukke Rathausplatz.

Hier vind je de beste Punsch van de stad — het Weense equivalent van Glühwein, maar dan met meer fruit en vaak een scheutje rum. Elke kraam heeft een eigen recept en er zijn bezoekers die systematisch alle varianten proberen. Een nobele missie.

Schloss Schönbrunn Weihnachtsmarkt

Voor het beroemde Schloss Schönbrunn wordt elk jaar een elegante kerstmarkt opgebouwd. De locatie is uiteraard spectaculair: het verlichte barokke paleis als achtergrond geeft de markt een koninklijk karakter. Het aanbod is wat exclusiever dan elders, met meer nadruk op design en kunstnijverheid.

Karlsplatz Art Advent

De meest alternatieve kerstmarkt van Wenen. Hier geen massaproductie, maar uitsluitend handgemaakte kunst en ambachtelijke producten. De kramen worden zorgvuldig geselecteerd en je vindt er unieke cadeaus die je nergens anders kunt kopen. De Karlskirche op de achtergrond maakt het plaatje compleet.

De betoverende bergkerstmarkten

Buiten de grote steden vind je in Oostenrijk tientallen kleine, authentieke kerstmarkten in bergdorpen. Juist deze markten bieden vaak de meest bijzondere ervaring, omdat ze nog niet ontdekt zijn door het massatoerisme.

Adventmarkt Innsbruck — Altstadt en Maria-Theresien-Straße

Innsbruck combineert stedelijke grandeur met bergsfeer als geen andere stad. De kerstmarkt in de Altstadt, met het beroemde Goldenes Dachl als decor, is compact maar prachtig. De Swarovski-kristalkerstboom op de Maria-Theresien-Straße is een schitterend middelpunt. Op de achtergrond rijzen de besneeuwde bergen van de Nordkette op — een ongeëvenaard decor.

Adventmarkt Mondsee (Salzkammergut)

Het piepkleine stadje Mondsee, bekend van de trouwscène uit The Sound of Music, heeft een kerstmarkt die je hart steelt. Op het pleintje voor de Basilika staan een handvol kramen, er klinkt koorzang en de hele gemeenschap komt samen. Dit is kerst in zijn puurste vorm.

Adventmarkt Hallstatt

Het wereldberoemde Hallstatt aan het gelijknamige meer is in de advent nog betoverender dan anders. De kerstmarkt is klein — slechts een stuk of twintig kramen — maar de locatie aan het meer, omringd door steile bergwanden, maakt het onvergetelijk. De weerspiegeling van de kerstverlichting in het water is een plaatje om nooit te vergeten.

Adventmarkt St. Wolfgang

Nog een Salzkammergut-pareltje. St. Wolfgang aan de Wolfgangsee heeft een kerstmarkt die zich uitstrekt langs de oever van het meer. Met bootjes die verlicht over het water varen en de besneeuwde bergen als achtergrond, lijkt het alsof je in een kerstfilm bent beland.

Adventmarkt Kitzbühel

Het mondaine Kitzbühel in Tirol heeft een kerstmarkt die past bij het chique karakter van het stadje. Op de Hinterstadt staan stijlvolle kramen met hochwaardige producten, van handgemaakte sieraden tot premium Tiroolse delicatessen. De combinatie met het middeleeuwse stadsbeeld is bijzonder sfeervol.

Wat kun je eten en drinken op Oostenrijkse kerstmarkten?

Een bezoek aan een Oostenrijkse kerstmarkt is minstens zoveel een culinaire ervaring als een culturele. Het aanbod aan eten en drinken is overweldigend en varieert van regio tot regio. Hier zijn de absolute must-tries:

Drinken

• Glühwein — De klassieker. Warme rode wijn met kaneel, kruidnagel en sinaasappel. Elke kraam heeft een eigen recept en de kwaliteit verschilt enorm. Probeer er meerdere.
• Punsch — De Weense variant, fruitiger en vaak sterker dan Glühwein. De Marillenpunsch (abrikoos) en Holunderpunsch (vlierbes) zijn typisch Oostenrijks.
• Jagertee — Zwarte thee met rum en kruiden. Populairder in de berggebieden. Warmt je van binnenuit op als geen ander drankje.
• Eierpunsch — Romig, zoet en verraderlijk sterk. Eén is lekker, twee is gezellig, drie is gevaarlijk.

Eten

• Maroni — Geroosterde kastanjes, vers van het vuur. De ultieme kerstmarktsnack.
• Kartoffelpuffer — Knapperige aardappelpannenkoekjes met zure room of appelmoes.
• Kaiserschmarrn — Verscheurde pannenkoek met poedersuiker en compote. Hemels op een koude avond.
• Lebkuchen — Kruidkoek in alle vormen en maten, vaak prachtig versierd.
• Bratwurst — De Oostenrijkse variant is wat milder en fijner dan de Duitse. Met mosterd en een broodje is het de perfecte stevige hap.
• Raclette en Kasnocken — Gesmolten kaas in diverse varianten. Altijd goed, altijd te veel, en altijd de moeite waard.

Een tip: de meeste kerstmarkten serveren hun dranken in speciale keramieken of glazen mokken met het jaartal en de naam van de markt erop. Je betaalt een paar euro borg die je terugkrijgt als je de mok inlevert. Maar veel bezoekers houden de mok als souvenir — en eerlijk gezegd is dat misschien wel het leukste aandenken dat je kunt meenemen.

Praktische tips voor je kerstmarktbezoek

Om optimaal te genieten van de Oostenrijkse kerstmarkten, zijn er een paar dingen die je moet weten:

Wanneer gaan?

De meeste kerstmarkten openen in de laatste week van november en sluiten rond 23 tot 26 december. Sommige markten, zoals die in Wenen, gaan door tot begin januari. De eerste twee weken van december zijn ideaal: de sfeer is al volop aanwezig, maar de extreme drukte van de weken vlak voor kerst is er nog niet.

Beste tijdstip van de dag

Kerstmarkten zijn op hun mooist als het donker wordt en de verlichting aanspringt — dat is rond 16:00 tot 17:00 uur in december. Maar als je drukte wilt vermijden, ga dan in de vroege middag (12:00-14:00). Je mist dan de verlichting, maar je kunt wél rustig rondkijken en proeven.

Kleding

Het kan bitter koud zijn op een Oostenrijkse kerstmarkt in december. Temperaturen rond het vriespunt zijn normaal, en in de bergen kan het tot -10°C of lager zakken. Kleed je in lagen, draag warme laarzen (je staat veel stil) en neem handschoenen en een muts mee. Na een uur of twee buiten staan, zul je blij zijn met elke extra laag.

Combineer met wintersport

Een kerstmarktbezoek is een uitstekende toevoeging aan een skivakantie in Oostenrijk. Plan een rustdag waarop je een nabijgelegen stad of dorp bezoekt voor de kerstmarkt. Innsbruck en Salzburg zijn vanuit veel skigebieden binnen een uur te bereiken.

Contant geld

Neem voldoende contant geld mee. Hoewel steeds meer kramen pinbetalingen accepteren, werken veel kleinere stands nog uitsluitend met cash. Een bedrag van 50 tot 80 euro per persoon is een goede richtlijn voor een avond eten, drinken en een paar kleine aankopen.

Krampuslauf

Begin december vinden in veel Oostenrijkse steden en dorpen Krampuslopen plaats: een oud Alpenlands ritueel waarbij angstaanjagende figuren in duivelskostuums door de straten trekken. Dit is geen kerstmarktactiviteit, maar het valt vaak samen met de adventperiode. Het is indrukwekkend om mee te maken, maar niet geschikt voor jonge kinderen. Informeer lokaal naar de data.

Of je nu gaat voor de grandeur van Wenen, de historische charme van Salzburg of de intieme bergsfeer van Hallstatt: een Oostenrijkse kerstmarkt is een ervaring die je wintervakantie compleet maakt. Het is die bijzondere combinatie van traditie, warmte en authenticiteit die je nergens anders ter wereld op deze manier vindt.

Veelgestelde vragen