Glühwein: het recept en de lekkerste varianten

Waarom Glühwein bij Oostenrijk hoort

Er zijn weinig dingen die zo onlosmakelijk verbonden zijn met een skivakantie in Oostenrijk als een dampende beker Glühwein. Of je nu op het terras van een berghut zit met uitzicht op besneeuwde toppen, of je warmt bij een après-ski bar in het dal — Glühwein is overal. Het is het eerste drankje dat je bestelt als je de piste verlaat, en vaak ook het laatste voordat je terugloopt naar je hotel.

Glühwein, letterlijk vertaald “gloeiende wijn”, is verwarmd rode wijn met suiker, specerijen en citrusfruit. Het concept van gekruide wijn gaat terug tot de Romeinen, die al wijn verwarmden met honing en kruiden. In de Alpenregio werd deze traditie door de eeuwen heen verder ontwikkeld tot wat we nu kennen als Glühwein.

Wat Glühwein in Oostenrijk bijzonder maakt, is de context. Het is niet zomaar een drankje — het is een ritueel. Na een dag skiën hoor je bij het après-ski moment gewoon een Glühwein in je hand te hebben. En op de Oostenrijkse kerstmarkten is het drinken van Glühwein uit een mooie keramische beker een ervaring op zich.

Het klassieke Glühweinrecept

Een goede Glühwein maak je verrassend eenvoudig zelf. Het geheim zit hem niet in ingewikkelde technieken, maar in de kwaliteit van de ingrediënten en één gouden regel: laat de wijn nooit koken. Koken verdampt de alcohol en maakt de wijn bitter.

Ingrediënten voor vier personen:

• 1 fles droge rode wijn (750 ml) — een Zweigelt of Blaufränkisch uit Oostenrijk is ideaal
• 100 ml sinaasappelsap (vers geperst)
• 2 kaneelstokjes
• 4 kruidnagels
• 3 steranijs
• 1 sinaasappel in plakjes (biologisch, want de schil gaat mee)
• 1 halve citroen in plakjes
• 60 gram suiker (of naar smaak)
• optioneel: een scheutje rum of Amaretto

Bereiding:

1. Giet de rode wijn in een grote pan en voeg het sinaasappelsap toe.
2. Voeg de kaneelstokjes, kruidnagels, steranijs en de plakjes sinaasappel en citroen toe.
3. Verwarm het geheel op laag vuur. Dit is het belangrijkste: de wijn mag warm worden, maar nooit koken. Houd de temperatuur rond de 70 graden. Je ziet net wat stoom opkomen, maar er mogen geen belletjes zijn.
4. Laat de specerijen minstens twintig minuten trekken in de warme wijn. Hoe langer ze trekken, hoe intenser de smaak.
5. Voeg de suiker toe en roer tot deze is opgelost. Proef en voeg eventueel meer suiker toe.
6. Zeef de Glühwein in bekers en serveer meteen.

Een goede Glühwein heeft een dieprode kleur, een warme kruidigheid van kaneel en steranijs, en een subtiele citrus-frisheid. Hij moet zoet genoeg zijn om de tannines van de rode wijn te compenseren, maar niet zo zoet dat je het gevoel hebt limonade te drinken.

Welke wijn gebruik je voor Glühwein?

De keuze van de basiswijn is cruciaal. Vergeet de goedkoopste wijn uit het schap — die maakt je Glühwein wrang en onplezierig. Maar je hoeft ook geen dure fles te openen. Een degelijke, droge rode wijn met zachte tannines en fruitige tonen is perfect.

In Oostenrijk wordt traditiegetrouw een Zweigelt gebruikt. Dit is de meest aangeplante rode druif van Oostenrijk en levert een fruitige, zachte wijn op die uitstekend geschikt is voor Glühwein. Een Blaufränkisch is een ander goed alternatief, met wat meer body en donker fruit.

Als je geen Oostenrijkse wijn kunt vinden, zijn deze alternatieven ook prima:

• Merlot — zacht, fruitig, weinig tannine
• Tempranillo — medium body, goede kruidigheid
• Pinot Noir — licht en elegant, geeft een subtielere Glühwein
• Dornfelder — Duitse druif, zacht en fruitig, populair voor Glühwein

Vermijd wijnen met veel tannine of houtrijping, zoals een zware Cabernet Sauvignon of gerijpte Barolo. Die worden door het verwarmen en de specerijen onaangenaam bitter.

De lekkerste varianten op Glühwein

Het klassieke rode recept is slechts het begin. In de Oostenrijkse skigebieden en op kerstmarkten kom je allerlei creatieve varianten tegen. Hier zijn de populairste.

Witte Glühwein

Witte Glühwein is de afgelopen jaren enorm populair geworden, vooral bij mensen die rode wijn te zwaar vinden. In plaats van rode wijn gebruik je een droge witte wijn, zoals een Grüner Veltliner (de beroemdste Oostenrijkse witte druif) of een Riesling.

Het recept is vergelijkbaar, maar je vervangt de steranijs en kruidnagels door lichtere smaken: gember, vanille en een scheutje vlierbloesemstroop. Het resultaat is een lichtere, frissere warme wijn die verrassend lekker is.

Winzer Glühwein

Winzer Glühwein is de premium variant die je steeds vaker ziet op kerstmarkten en in goede restaurants. Het verschil met gewone Glühwein? De wijn komt van een specifieke wijnmaker (Winzer) en is van hogere kwaliteit. De specerijen zijn subtieler, zodat de smaak van de wijn zelf meer op de voorgrond staat. Je betaalt er wat meer voor, maar het verschil proef je direct.

Kinderglühwein (alcoholvrij)

Voor de kinderen — en voor iedereen die geen alcohol drinkt — is er Kinderglühwein. Dit wordt gemaakt met druivensap of een mix van appelsap en kersensap, met dezelfde specerijen als de echte versie. Op veel Oostenrijkse kerstmarkten wordt deze variant standaard aangeboden. Je mist de alcohol, maar de warmte en de kruidigheid zijn er gewoon.

Glühwein met een scheutje extra

In de après-ski bars van Ischgl en St. Anton krijg je regelmatig een Glühwein met een extra scheutje sterkedrank. Populaire toevoegingen zijn:

• Rum — de meest klassieke toevoeging, geeft warmte en diepte
• Amaretto — voor een zoete, amandelige twist
• Obstler — Oostenrijkse fruitbrandewijn, voor een stevigere variant
• Kirschwasser — kersenbrandewijn, subtiel en fruitig

Let op: deze varianten worden soms Punsch genoemd in Oostenrijk, vooral als het aandeel sterkedrank wat hoger is. De grens tussen Glühwein en Punsch is niet altijd even scherp.

Glühwein versus Jagertee: wat is het verschil?

Op de après-ski kaart staan vaak zowel Glühwein als Jagertee. Maar wat is eigenlijk het verschil? Glühwein is gebaseerd op wijn, terwijl Jagertee een mix is van zwarte thee, rum, rode wijn en vruchtenlikeur. Jagertee is doorgaans sterker en zoeter dan Glühwein.

In de praktijk hangt je keuze af van de situatie. Na een lange dag op de piste, wanneer je echt wilt opwarmen en het feestje al begonnen is, is een Jagertee het krachtiger alternatief. Wil je rustig genieten op een zonnig terras met uitzicht op de bergen, dan is een Glühwein de betere keuze. Veel skiërs beginnen overigens met een Glühwein en schakelen later op de middag over naar Jagertee — een beproefde strategie in het Oostenrijkse après-ski circuit.

Over andere klassieke gerechten en dranken op de piste lees je meer in ons artikel over eten op de berghut.

Praktische tips voor de perfecte Glühwein

Of je nu Glühwein maakt voor een winteravond thuis of een skihut-ervaring wilt nabootsen in je eigen tuin: met deze tips maak je indruk.

• Maak het een dag van tevoren. Net als bij een goede stoofpot worden de smaken intenser als de Glühwein een nacht kan trekken. Verwarm hem de volgende dag opnieuw op laag vuur.
• Gebruik hele specerijen. Gemalen kaneel en gemalen kruidnagel maken je Glühwein troebel en kunnen een bittere nasmaak geven. Hele specerijen kun je er eenvoudig uitvissen.
• Bewaar overgebleven Glühwein in de koelkast. Je kunt hem tot drie dagen bewaren en opnieuw opwarmen. Elke keer dat je hem opwarmt, worden de smaken iets dieper.
• Serveer in voorverwarmde bekers. Spoel je bekers even om met heet water voordat je de Glühwein inschenkt. Zo blijft hij langer warm.
• Experimenteer met je eigen combinatie. Voeg een stukje verse gember toe, of een takje rozemarijn, of vervang de sinaasappel door bloedsinaasappel. De basis is simpel genoeg om er je eigen draai aan te geven.

Glühwein is een van die gerechten die je altijd doet denken aan een specifiek moment: de geur van kaneel en sinaasappel, koude lucht op je wangen, het geluid van skiërs die lachend voorbijkomen. Maak je eigen versie, zoek de beste variant op de piste, en geniet van dit tijdloze Oostenrijkse winterritueel.